Prof. Dr. Burak Tatlı (Çocuk Nöroloğu) tarafından yazılmış ve gözden geçirilmiştir. Yalnız bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tavsiye değildir.

Yeni yöntem

Kannabidiol ve kenevir kaynaklı ürünler

CBD, saflaştırılmış kannabidiol (Epidiolex / Epidyolex), CBD yağları, THC, nabiksimols

Bu gruptaki, gerçekten ilaca dönüşen tek ürün. Üç adı konmuş epilepsi sendromu için ruhsatlı ve bunun ötesinde, diğer dirençli epilepsilerde geniş bir gerçek yaşam verisiyle destekleniyor. Dükkânda satılan yağ ile ruhsatlı solüsyon ise hâlâ aynı şey değil.

Çocuklarda genel kanıt düzeyi: established care

Either a medicines regulator has licensed it for this use, or clinical practice guidelines recommend it on the strength of controlled trials. This is the standard everything else on the scale is measured against — and for most children, the treatments at this level are the ones that will actually change their day.

Hastalık hastalık nerede duruyor

Aynı tedavi bir sorun için iyi desteklenmişken bir başkası için tamamen denenmemiş olabilir. Ailelerin yanıltıldığı tek en sık yer burasıdır.

HastalıkKanıtBurada ne anlama geliyor
Dravet sendromu Established careSaflaştırılmış kannabidiol, ek antiepileptik ilaç olarak ruhsatlıdır. Dönüm noktası çalışmada aylık konvülsif nöbet sıklığının ortancası kannabidiolde yaklaşık %39, plaseboda yaklaşık %13 azaldı — gerçek bir etki ve kısmi bir etki.
Lennox-Gastaut sendromu Established careAynı temelde ruhsatlı; rastgele çalışmalar düşme nöbetlerinde azalma gösterdi. Avrupa ruhsatında klobazama ek olarak onaylıdır; Amerika ruhsatı klobazam şartı koymaz.
Tuberoskleroz kompleksi Established careTSK'ya bağlı nöbetlerde yapılan rastgele bir çalışmanın ardından ruhsata eklendi — FDA 2020'de, Avrupa Komisyonu 2021'de.
Diğer dirençli epilepsiler ve gelişimsel epileptik ensefalopatiler In clinical trialsRastgele olmasa da hatırı sayılır ve tutarlı bir gerçek yaşam kanıtı var. Amerika’daki genişletilmiş erişim programının dört yıllık sonuçlarında hastaların %51–59’unda konvülsif nöbetler en az yarı yarıya azaldı, %11–17’si nöbetsiz hâle geldi. Gelişimsel ve epileptik ensefalopatilerde yakın tarihli çok merkezli kohortlar, bir ila iki yılda hastaların kabaca yarısı ile üçte ikisinin %50 azalmaya ulaştığını bildiriyor. Bu, ruhsat düzeyinde değil sınıf III kanıttır — ama hiçlikten çok uzaktır.
CDKL5 eksikliği, Dup15q, Angelman, Doose, Aicardi, Sturge-Weber, FIRES In clinical trialsHer birinin kendi açık etiketli ya da geriye dönük serisi var ve çoğunda çocukların kayda değer bir bölümü yanıt veriyor. İki dürüst çekince: CDKL5’te ileriye dönük bir seride erken yanıtların on iki ayda sıklıkla söndüğü görüldü ve birkaç sendromda aileler ilacı nöbet sayısından çok uyanıklık, uyku ve davranıştaki düzelme için sürdürdü.
Otizm Early research onlyCBD ağırlıklı özütlerle rastgele çalışmalar yapıldı; İsrail'deki çapraz tasarımlı çalışma bunlardan biri. Sonuçlar karışık ve ana hedeflere genellikle ulaşılmadı. Yerleşik bakım değil.
Serebral palside spastisite Early research onlySpastisiteye dair kanıtın çoğu, multipl sklerozlu yetişkinlerde nabiksimolsten geliyor. Serebral palsili çocuklara ait veri ince.
Tezgâh üstü CBD yağları — nörolojik endikasyonlarda Not supported by evidenceİlaç değil, gıda takviyesi statüsündedir. Bağımsız analizler kannabidiol miktarının etiketle uyuşmadığını, bazı ürünlerde ölçülebilir THC bulunduğunu göstermiştir. Doz doğrulanamadığında klinik yanıtın değerlendirilmesi de mümkün olmaz.

Nedir

Bu başlık altında birbirinden epey farklı üç şey dolaşıyor ve her şeyi belirleyen de bu farklar.

Saflaştırılmış farmasötik kannabidiol ruhsatlı bir reçeteli ilaçtır: standart bir ağız solüsyonu, bilinen bir konsantrasyon, denetimli bir üretim zinciri ve onaylı endikasyonlar. Rastgele çalışma kanıtı olan budur.

CBD ağırlıklı bitki özütleri, kannabidiolün yanında başka kannabinoidler — çoğu zaman bir miktar THC de — içerir. Bileşim partiden partiye ve üreticiden üreticiye değişir; tam bitki preparatları için öne sürülen “çevre etkisi” savı, gösterildiğinden çok daha sık dile getirilir.

Tezgâh üstü CBD yağları gıda takviyesi statüsündedir. Etkinlik açısından değerlendirilmezler ve bağımsız analizler etiketteki içerikle gerçek içeriğin sık sık uyuşmadığını göstermektedir.

THC psikoaktif bileşendir ve ayrı bir konudur. Ruhsatlı çocuk ürününün parçası değildir; gelişmekte olan beyin üzerindeki etkilere dair kaygılar saflaştırılmış kannabidiole değil, ona ilişkindir.

Yasal durum ve erişim ülkeden ülkeye belirgin biçimde değişir; birçok yerde erişim sıradan bir reçeteyle değil, hasta adına izin ya da ithalat yoluyla olur. Bir plan yapmadan önce kendi ülkenizde neyin geçerli olduğunu kontrol edin.

Nasıl işlemesi bekleniyor

Kannabidiol, sanıldığı gibi çalışmıyor. THC'nin etki ettiği CB1 reseptöründe doğrudan etkinliği azdır — sarhoş edici olmamasının sebebi budur.

Onun yerine birkaç mekanizma öne sürüldü: GPR55 üzerinde antagonizm, TRPV1 kanallarının duyarsızlaşması ve adenozin geri alımına etki, diğerleri arasında. Hiçbiri ana mekanizma olarak kesinleşmedi.

Bu, alışılmadık ve dürüst bir durum: etki, mekanizma anlaşılmadan önce çalışmalarda gösterildi. Bu sitedeki çoğu tedavinin tam tersi — orada mekanizma cazip, klinik etki eksiktir.

Gerçekte ne test edildi

  • Ruhsatlı endikasyonlar; Dravet sendromunda, Lennox-Gastaut sendromunda ve tuberoskleroz kompleksinde büyük dergilerde yayımlanmış, rastgele ve plasebo kontrollü çalışmalara dayanıyor. Bu sayfadaki başka hiçbir şeyin yaklaşamadığı bir kanıt düzeyi.
  • Etkinin büyüklüğü düz anlaşılmalı. Plaseboda %13'e karşı yaklaşık %39'luk bir ortanca azalma, birçok çocuk için daha az nöbet demektir; çoğu için nöbetsizlik demek değildir.
  • Gerçek bir bilimsel tartışma da anılmayı hak ediyor: kannabidiol, klobazamın etkin metabolitinin kan düzeyini yükseltir ve çocukların çoğunun klobazam kullandığı çalışmalardaki yararın bir kısmı bu etkileşimden geliyor olabilir. Klobazam kullanmayan çocukların analizleri yine de bağımsız bir etkiye işaret ediyor, ama tartışma tam olarak kapanmış değil.
  • Ruhsatlı üç sendromun dışına çıkıldığında kanıtın tasarımı değişiyor — rastgele çalışmalar yerine açık etiketli programlar, kayıt sistemleri ve çok merkezli geriye dönük kohortlar — ama hacmi hatırı sayılır ve yönü tutarlı. Epilepsinin dışına çıkıldığında ise gerçekten düşüyor: otizm ve serebral palsi spastisitesi için var olan şey küçük, karışık ve ön niteliktedir.

Hâlâ ne bilmiyoruz

  • Yararın ruhsatlı üç sendromun ötesindeki dirençli epilepsilere uzanıp uzanmadığı ve hangilerine.
  • Gelişmekte olan bir beyinde yıllarca maruziyetin uzun dönem etkileri — ruhsatlı ürün yeni ve ilk tedavi edilen çocuklar hâlâ küçük.
  • Tam bitki özütlerinin saflaştırılmış kannabidiole bir şey ekleyip eklemediği, yoksa yalnızca değişkenlik mi kattığı.
  • Doğru doz ve yanıt vermeyen bir çocukta bırakmak için doğru nokta.

Riskler ve istenmeyen etkiler

  • Sık görülen ve doza bağlı olanlar: uyku hâli, iştahta azalma, ishal ve yorgunluk. Doz düşürmeyi gerektiren şey çoğu zaman bunlardır.
  • Karaciğer enzimleri. Transaminaz yüksekliği görülür, özellikle valproat da kullanan çocuklarda. Başlamadan önce ve tedavi boyunca karaciğer işlevi kontrol edilmelidir — bu kuramsal bir uyarı değil, bir izlem zorunluluğudur.
  • Etkileşimler. Klobazam ve valproatın ötesinde kannabidiol birkaç karaciğer enzimini etkiler ve başka ilaçların düzeyini değiştirebilir. Başlamadan önce çocuğun tüm ilaç listesi gözden geçirilmelidir.
  • Denetimsiz yağlarda riskler farklı ve yönetilmesi daha zor: bilinmeyen doz, olası THC içeriği, bulaş ve kimsenin kontrol etmediği etkileşimler — çünkü şişenin içinde ne olduğunu kimse bilmiyor.
  • Erişim. Ruhsatlı ürünün bulunabilirliği ülkeye göre değişir. Yerine tezgâh üstü bir CBD yağı kullanılması farmasötik eşdeğerlik taşımaz; standardize edilmemiş bir preparat, ruhsatlı ilacın yerini tutmaz.

Kabul etmeden önce sorulacak sorular

Bu listeyi yanınızda götürün

İyi iş yapan bir merkez bu soruları hoş karşılar ve yazılı olarak yanıtlar.

  1. Bu, ruhsatlı ve standart farmasötik ürün mü, yoksa bitki özütü ya da takviye mi?
  2. Hangi endikasyon için veriliyor ve bu, ruhsatlı olanlardan biri mi?
  3. Çocuğumun karaciğer testleri yapıldı mı ve ne zaman tekrarlanacak?
  4. Çocuğumun kullandığı her ilaçla etkileşimi birisi gözden geçirdi mi — özellikle klobazam ve valproat?
  5. Hangi oranda azalmayı, hangi sürede hedefliyoruz ve hangi noktada işe yaramadığına karar vereceğiz?

Bu bölümde dahası

In clinical trials

Kök hücre tedavisi

Bu ad altında birbirinden farklı birkaç ürün toplanıyor. Bazıları kan hastalıkları için ruhsatlı ilaçlardır; hiçbiri dünyanın hiçbir yerinde serebral palsi ya da otizm için ruhsatlı bir tedavi değildir.

Early research only

Exosome

Kök hücreden sonraki hücresiz adım; laboratuvar bilimi gerçekten ilgi çekici — ve çocuklarda neredeyse hiç kontrollü klinik kanıtı yok.

Early research only

Muse hücreleri

Alışılmadık bir özelliği olan ayrı bir hücre tipi — hasarlı dokuya kendiliğinden yöneliyor görünüyor — ve alışılmadık derecede az klinik kanıt; neredeyse hiçbiri çocuklarda değil.

Early research only

Fotobiyomodülasyon

Girişimsel değil, ağrısız ve hücre tedavilerine göre ucuz; literatürü hızla büyüyor ve ağırlıklı olarak olumlu. Çalışmalar hâlâ küçük ve kısa süreli, dolayısıyla açık olan soru bir şey olup olmadığı değil, etkinin ne kadar büyük ve ne kadar kalıcı olduğu.

In clinical trials

Manyetik uyarım

Bu sitedeki klinik olarak en yerleşmiş yöntem. İleri yaş ergenlerde bazı kullanımlar için onaylı; çocuklardaki en iyi sonuçlarını ise tek başına değil, yoğun fizyoterapi ya da ergoterapiyle birlikte uygulandığında veriyor.

Early research only

Peptid preparatları

Bu kelimenin altında oldukça farklı iki şey var: bazı ülkelerde rutin kullanılan reçeteli nöropeptid preparatları ve düzenleyici denetim dışındaki wellness ürünleri. İkisi için de çocuklarda yeterli kanıt bulunmamaktadır.

Early research only

Tıbbi mantarlar ve nootropikler

İzlemeye değer bir araştırma bandı ve temkinli yaklaşılması gereken bir takviye rafı. Bu bileşiklerin bazılarının laboratuvarda gerçek bir ilgisi var; nörolojik sorunu olan çocuklarda neredeyse hiçbiri test edilmedi.

Not supported by evidence

Şelasyon tedavisi

Arkasındaki varsayım sınandı ve doğrulanmadı. Otizmli bir çocukta yarar sağladığına dair çalışma kanıtı yoktur, zarar gören çocuklara ait belgelenmiş kayıtlar vardır ve en az bir çocuk hayatını kaybetmiştir. Bu sitedeki en net olumsuz değerlendirme budur.

Early research only

Probiyotikler, prebiyotikler ve bağırsak–beyin ekseni

Çocuklarda birkaç sağlam ve belirli kullanımı olan, gerçekten ilgi çekici bir alan — ve bu kullanımlarla, otizmli ya da nörolojik engeli olan çocukların ailelerine önerilenler arasında geniş bir açık var.